Acceptance and commitment therapy

Acceptance en Commitment Therapie (ACT) is een vorm van psychotherapie die voortkomt uit de (cognitief) gedragstherapeutische traditie. ACT is inmiddels in Nederland aardig ingeburgerd geraakt en populair bij zowel hulpverleners, coaches als cliënten. Bovendien heeft er inmiddels internationaal veel onderzoek plaatsgevonden waarin de werkzaamheid van ACT bij allerlei verschillende doelgroepen steeds weer wordt bevestigd.

ACT is niet klacht- of diagnose specifiek en heeft betrekking op elke vorm van psychisch en/of lichamelijke lijden. ACT gaat er van uit dat psychisch en/of lichamelijk lijden, en met name ook de impact van dat lijden op het alledaagse functioneren, altijd op zijn minst gedeeltelijk wordt veroorzaakt en in stand wordt gehouden door de wijze waarop iemand omgaat met zijn of haar klachten. Dat impliceert ook dat iedere vorm van psychisch en/of lichamelijk lijden zowel positief als negatief beïnvloed kan worden door middel gedragsverandering.

Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen (al dan niet bekende) factoren die een rol spelen in de problematiek, maar niet rechtstreeks te beïnvloeden zijn en om een accepterende houding vragen en factoren die middels gedragsverandering wel degelijk rechtsreeks te beïnvloeden zijn. Die invloed kan op klachten zijn, maar vaak met name ook op de impact van klachten op het algehele functioneren.

Van belang is te beseffen dat gedrag op zichzelf nooit “slecht’ , ‘verkeerd’ of ‘dom’ is. Mensen vertonen bepaald gedrag om hen dat het iets oplevert. Het heeft altijd een bepaald gewenst effect, het is invoelbaar en meestal heel logisch en menselijk. Tegelijkertijd kan dit logische en invoelbare gedrag ook negatieve consequenties hebben waardoor mensen volledig vastlopen in hun bestaan en niet meer kunnen functioneren zoals ze zouden willen.

Processen van functioneel gedrag
Processen van disfunctioneel gedrag